Budrus

 

In het kader van Film Solid’art Ciné organiseerde op 14 juni jl. de Cel Internationale Solidariteit van de Stad Brussel de projectie van de film “Budrus”.

Het betreft een documentaire van de Braziliaanse filmmaakster Julia Bacha over het ongewapend verzet van de bewoners van het Palestijns grensdorpje Budrus (Westelijke Jordaanoever) tegen de geplande Israëlische apartheidsmuur die hun velden en hun olijfbomen zal vernietigen.

Ayed Morrar

De initiatiefnemer van deze geweldloze strijd is Ayed Morrar (geboren in Budrus in 1962). Naar aanleiding van de voorstelling van de film op het Movies that matter-festival in Den Haag (eind maart 2011) vertelde hij zijn verhaal aan de Nederlandse schrijfster Margot Heijnsbroek (zie Soemoed, maart-april 2011, p. 14-17). Hij was 5 jaar toen de Israëlische bezetting begon:

Of je nu naar school ging, naar het ziekenhuis of gewoon in je eigen tuin, altijd en overal werd je bedreigd, bijvoorbeeld als je op het verkeerde moment lachte. Op die manier wilden Israëlische soldaten je laten voelen dat je helemaal niets was”.

Vijf maal gearresteerd

In 1981, op het einde van zijn opleiding als leraar, werd hij op 19-jarige leeftijd door Israël gearresteerd omdat hij toen lid was van de studentenraad. Na een maand martelingen volgde een maand verhoren: “Ze ondervroegen me over verzetsgroepen en wapens, al wisten ze best dat ik daar niets mee te maken had. Pure pesterij”. Daarna zorgde de Israëlische binnenlandse inlichtingendienst Shin Bet ervoor dat hij nooit een baan als leraar zou krijgen. Toen hij in 1982 de Allenby-brug wou oversteken om in Irbid (Jordanië) les te geven, lieten de Israëli’s hem niet door. Toen hij naar de reden vroeg, stuurden ze hem door naar de Shin Bet die hem chanteerden: “Als je ons helpt, helpen wij jou”. Toen hij weigerde te collaboreren, dreigden ze dat hij en zijn vader altijd werkloos zouden blijven.

In 1984 werd hij opnieuw een maand gearresteerd en verhoord omdat hij aanwezig was op de herdenking van de moordpartij van 1982 in Sabra en Shatilla (Libanees kamp van Palestijnse vluchtelingen).

De derde arrestatie (met een maand administratieve hechtenis) gebeurde in 1989 tijdens de eerste Intifada.

Na mijn vrijlating stuurden ze een moordcommando van gemaskerde collaborateurs op me af, maar ik slaagde erin te ontsnappen. Diezelfde nacht probeerde de Israëli’s mij opnieuw te arresteren. In doodsangst besloot ik te vluchten.”

In 1990 werd hij tijdens een demonstratie plots beschoten. De militaire commandant die een dag eerder bedreigingen had geuit, bleek zich op de dag van de demonstratie in een boom te hebben verscholen: “gelukkig viel ik achter een rotsblok waar ik bleef liggen tot mijn kameraden me naar het ziekenhuis brachten”. Alle ziekenhuizen stonden evenwel onder controle van de Israëli’s, dus moest hij weer op de vlucht. Hij heeft er wel een paar letsels aan overgehouden (aan zijn linker arm en zijn rechter bovenbeen).

In 1993 wordt hij gearresteerd en tot acht jaar gevangenis veroordeeld. De rechter stelde hem als plaatselijke leider van de Fatah-partij verantwoordelijk voor allerlei Fatah-activiteiten waarmee hij niets te maken had: “In die tijd was het zelfs verboden om de Palestijnse vlag te hijsen of slogans op muren te schrijven. Ik heb nooit een wapen gebruikt, al wist ik toen nog niets van geweldloos verzet af”.

Budrus: strijd loont!

In 2003 werd Ayed Morrar nogmaals opgepakt na de oprichting van een volkscomité tegen de bouw van de muur in Budrus. De rechter oordeelde evenwel dat administratieve hechtenis in dit geval niet gerechtvaardigd was en na drie dagen mocht hij de gevangenis verlaten. Zijn broer die ook in het comité zat, had minder geluk. De Israëli’s verzonnen een andere beschuldiging op grond waarvan ze hem 40 dagen konden vasthouden. Een derde broer kreeg 3 maanden.

In 2003 dreigden voor de bouw van de Muur 120 ha Palestijnse grond en 3000 olijfbomen rond het dorp Budrus verloren te gaan. De film volgt Ayed Morrar en zijn dochter IItzeham in hun vreedzame weerstand. Ze bereiken heel wat: de samenwerking van de plaatselijke afdelingen van Fatah en Hamas, de inzet van de vrouwen van het dorp en de deelname van joods-Israëlische vredesactivisten.

Na veel volharding, moed en het trotseren van de soms agressieve interventies van de Israëlische soldaten bekomen de bewoners van Budrus dat de Muur dichter bij de Groene Lijn (bestandslijn van 1949) gebouwd wordt, zodat een groot deel van hun gronden buiten schot blijft. Na deze overwinning nemen de mensen van het comité van Budrus deel aan de geweldloze acties van andere dorpen of wijken zoals, Bil’in Nabi Saleh en Shaik Jarah (Oost-Jeruzalem). In Bil’in is het leger eind juni begonnen met het neerhalen van een deel van de muur nadat 4 jaar geleden het Israëlisch Hooggerechtshof had beslist dat de muur moest worden verplaatst. De bewoners van Bil’in zullen nu 55 ha terugkrijgen.

De film valt in de prijzen

Op 30 maart jl. werd na de projectie van de film Budrus op het Movies that matter-festival in Den Haag aan Ayed aan Ayed Morrar de “A matter of Act human rights Award” van 500€ toegekend. De film behaalde ook de 2e prijs van de panama Publieks Award op het internationaal filmfestival van Berlijn 2010 en een eervolle vermelding van beste documentaire bij The spirit of Freedom Award op het Jerusalem International Film Festival 2010.

Meer Informatie

Titel: Budrus/ Duur: 1u10 /Regiseur: Julia Bacha /Jaar: Palestine/USA 2009

Taal: Arabisch, Hebreeuws en Engels (ondertiteling: Engels, Frans en Nederlands) Distributie: www.Justvision.org eninfo@moviesthatmatter.nl tel 00 31 20 773 36 21

Margot Heijnsbroek, “Ayed morrar – in de voesporen van Ghandi”, in Soemoed, maart-appril 2011, p. 14-17

http://www.moviesthatmatterfestival.nl/programma/film/394

http://www.justvision.org/budrus en http://www.justvision.org/budrus/about